G. Ryle napisał w 1957 roku, że ogień teologii zgasł, a kocioł teologicznej filozofii nie może sam siebie podgrzewać. Spory wokół dowodów na istnienie Boga, prostoty Boga i Jego atrybutów, zagadnienia zła i Opatrzności, które przetoczyły się przez filozofię w drugiej połowie ubiegłego stulecia czynią tę diagnozę mało przekonującą. Parafrazując słowa Ryle’a można stwierdzić, że mimo kryzysu, w którym nie bez własnej winy przecież, znalazła się obecnie chrześcijańska teologia systematyczna, kocioł teologicznej filozofii pozostaje nadal rozgrzany. Jest tak również w Polsce. Filozofowie polscy i to bez względu na to, do której ze szkół myślenia się zaliczają, chętnie i twórczo podejmują problematykę należącą do kanonu zagadnień filozofii teologicznej. Proste dostrzeżenie takiego stanu rzeczy zrodziło pomysł „Wykładów otwartych z teologii naturalnej im. J. M. Bocheńskiego OP”, organizowanych przez Kolegium Filozoficzno-Teologiczne Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie.

Dlaczego wykłady z teologii naturalnej, czyli z dyscypliny filozoficznej, w której bada się zagadnienia natury Boga i religii, nie traktując jednak jako punktu wyjścia jakiegoś pochodzącego „z zewnątrz” nadprzyrodzonego objawienia? Powody są przynajmniej dwa.

Po pierwsze, dobra teologia naturalna jest niezbędna w każdej poważnej refleksji nad wiarą. Chroni ją przed dowolnością, zabobonem, i werbalizmem, dostarcza wyostrzonych narzędzi myślenia. Uprawianie teologii naturalnej pokazuje wszak, że nie jest dobrym zwyczajem przenoszenie namysłu nad Bogiem gdzieś w pozaracjonalną przestrzeń, do której dostęp jest, albo zupełnie niemożliwy, albo możliwy tylko pod warunkiem zgody na istnienie nadprzyrodzonego objawienia. Słowem, teologia systematyczna, a więc ta, która bada objawienie, nie może się bez teologii naturalnej obyć. O tym, jak wiele zrobić jeszcze trzeba, by teologowie systematyczni dostrzegli dynamiczny w naszych czasach rozwój teologii naturalnej dobitnie świadczą smutne słowa W. L. Craiga, jednego z najwybitniejszych teistów amerykańskich: „Renesans Chrześcijańskiej filozofii, który trwa przez ostatnie 40 lat przechodzi prawie całkowicie niezauważony, albo ignorowany przez współczesną generację teologów systematycznych”. Craig pisał tak o Stanach Zjednoczonych, wydaje się, że sytuacja w Polsce jest pod tym względem dużo gorsza. Organizując Wykłady chcielibyśmy więc zainspirować polskie środowisko teologów systematycznych do baczniejszego przyglądania się niemałym osiągnięciom współczesnej teologii naturalnej w naszym kraju.

Drugim powodem, dla którego zdecydowaliśmy się powołać do życia Wykłady, jest chęć stworzenia instytucji, która przyczyni się do integracji środowiska polskich filozofów teistów. Mają oni wybitne dokonania w dziedzinie teologii naturalnej, potrzebują jednak nowych miejsc, w których mogliby prezentować swoje koncepcje i liczyć na szczerą konfrontację i dyskusję.

Na zakończenie kilka słów o patronie wykładów. Wybór śp. o. Józefa Marii Bocheńskiego OP na patrona wykładów nie domaga się dłuższego komentarza. Ojciec Bocheński był jednym z najwybitniejszych logików i filozofów XX wieku, kontynuatorem najlepszej intelektualnej tradycji Zakonu Kaznodziejskiego. Co najważniejsze z punktu widzenia idei Wykładów, był również autorem wielu pionierskich prac z teologii naturalnej. Mamy nadzieję, że duch filozofii, którą uprawiał stanie się duchem tych Wykładów.